KKP เตือน “เอลนีโญ” ลากยาวถึงปี 2027 รายได้เกษตรไทยเสี่ยงหดตัวสูงสุด 20%

KKP เตือน “เอลนีโญ” ลากยาวถึงปี 2027 รายได้เกษตรไทยเสี่ยงหดตัวสูงสุด 20%

 

 

 

 

KKP เตือน “เอลนีโญ” ลากยาวถึงปี 2027 รายได้เกษตรไทยเสี่ยงหดตัวสูงสุด 20% แนะเร่งคุมน้ำรับฤดูนาปรัง 2026/2027

 

KKP Research ภายใต้กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร (KKP) ประเมินว่าปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño) ที่รุนแรงและยืดเยื้อ ผนวกกับระดับน้ำใช้การได้ในเขื่อนภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่ลดลงจากปีก่อนอย่างมีนัยสำคัญจนเหลือต่ำกว่าระดับ 50% กำลังสร้างความเสี่ยงให้กับภาคเกษตรไทยในปี 2027 อย่างเต็มรูปแบบ โดยแม้เหตุการณ์น้ำท่วมในภาคกลางปีนี้จะทำให้ภาพรวมดูเหมือนมีน้ำมาก แต่ปริมาณฝนโดยรวมยังต่ำกว่าทั้งค่าเฉลี่ยและปีที่ผ่านมาอยู่ ดังนั้นปรากฏการณ์เอลนีโญในปี 2027 อาจทำให้รายได้ภาคเกษตรไทยพลิกจากที่เติบโต 8.8% ในปี 2026 กลับมาหดตัว 1–5% ตามค่าเฉลี่ยในอดีต และเสี่ยงหดตัวลึกถึง 15–20% หากภัยแล้งรุนแรงเทียบเท่าปี 2014–2016

กลุ่มที่เปราะบางที่สุดคือเกษตรกรนอกเขตชลประทานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และชาวนาที่พึ่งพารายได้จากข้าวนาปรังในภาคกลาง ซึ่งการหดตัวของรายได้จะส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังการบริโภคในต่างจังหวัด ความสามารถในการชำระหนี้ และภาพรวมเศรษฐกิจไทยในปี 2027 จึงแนะภาครัฐเร่งวางแผนบริหารจัดการน้ำตั้งแต่ฤดูเพาะปลูกข้าวนาปรัง 2026/27 ควบคู่กับมาตรการช่วยเหลือที่ตรงเป้าหมาย

ปัจจัยลบพลิกเกมในปี 2027

ในปี 2026 ภาคเกษตรไทยยังได้รับผลกระทบในวงจำกัด เนื่องจากเอลนีโญเริ่มก่อตัวช่วงฤดูฝนและมีปริมาณน้ำสำรองในเขื่อนใกล้ระดับสูงสุดในรอบทศวรรษ ส่งผลให้ผลผลิตยังขยายตัวได้ประมาณ 1.2% ขณะที่ราคาสินค้าเกษตรปรับขึ้น 7.5% จากภาวะอุปทานโลกตึงตัว หนุนให้รายได้ภาคเกษตรยังเติบโตได้ 8.8%

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยบวกดังกล่าวกำลังพลิกกลับเป็น 2 ปัจจัยลบสำคัญในปี 2027 ได้แก่

1. เอลนีโญรุนแรงและลากยาวกว่าคาด: องค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐฯ (NOAA) ประเมินว่าเอลนีโญมีโอกาสอยู่ในระดับรุนแรงถึงรุนแรงมากต่อเนื่องจนถึงเดือน ก.พ. 2027 ก่อนทยอยลดระดับสู่ภาวะปกติในช่วงกลางปี โดยการประมาณการล่าสุดในเดือน ต.ค. ยังระบุถึงความเสี่ยงที่รอบนี้จะรุนแรงในระดับ “เหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์” ซึ่งเพิ่มโอกาสที่ฤดูฝนไทยปี 2027 จะมาช้าหรือทิ้งช่วงนาน

2. น้ำใช้การได้ในเขื่อนต่ำกว่าปีก่อนมาก: แม้ตัวเลขปริมาณน้ำในเขื่อนภาพรวมอาจดูอยู่ในระดับดีจากฝนท้ายฤดูในภาคกลาง แต่ส่วนใหญ่เป็นมวลน้ำจากสถานการณ์น้ำท่วมที่ต้องทยอยระบายออก ขณะที่น้ำใช้การได้จริงในเขื่อนเก็บน้ำสำคัญกลับลดลงมาก โดยเขื่อนภาคเหนือเหลือเพียง 48.8% (จาก 71.6% ในปีก่อนหน้า) และภาคตะวันออกเฉียงเหนือเหลือเพียง 46.1% (จาก 69.6% ในปีก่อนหน้า)

นอกจากนี้ ลำดับความสำคัญของการจัดสรรน้ำจะกลับมาเป็นแรงกดดันอีกครั้ง เนื่องจากน้ำต้นทุนต้องถูกจัดสรรเพื่อการอุปโภคบริโภค การรักษาระบบนิเวศ และภาคอุตสาหกรรมก่อนภาคเกษตรกรรม ซึ่งการขยายตัวของอุตสาหกรรมที่ใช้น้ำปริมาณมากอย่าง Data Center อาจเพิ่มแรงกดดันต่อภาคเกษตร หากขาดการกำกับดูแลที่เหมาะสม

3 ระลอกผลกระทบและข้อจำกัดราคาข้าว

ภายใต้เงื่อนไขน้ำต้นทุนที่ต้องใช้ยาวนานขึ้นหากเกิดฝนทิ้งช่วง KKP Research ประเมินว่าผลผลิตเกษตรจะทยอยได้รับผลกระทบเป็น 3 ระลอก ดังนี้

· ระลอกแรก – ข้าวนาปรัง (ภาคกลาง): พืชที่พึ่งพาน้ำชลประทานเกือบทั้งหมด จะได้รับผลกระทบเร็วที่สุดในฤดูนาปรัง 2026/27 จากการจำกัดพื้นที่เพาะปลูกและการงดทำนาปรังรอบสอง

· ระลอกสอง – พืชไร่พึ่งพาน้ำฝน (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ): ได้แก่ มันสำปะหลัง อ้อย และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ซึ่งจะได้รับความเสียหายหากฝนต้นฤดูปี 2027 ทิ้งช่วง

· ระลอกสาม – พืชไม้ยืนต้น: ได้แก่ ปาล์มน้ำมันและยางพารา แม้ไม่กระทบในทันที แต่ความร้อนและภัยแล้งสะสมจะชะลอการเจริญเติบโต ทำให้ต้องใช้เวลานานขึ้นกว่าจะเก็บเกี่ยวผลผลิตได้

ด้านราคาสินค้าเกษตร แม้เอลนีโญระดับรุนแรงจะกระทบผู้ผลิตรายใหญ่ในเอเชียและพยุงราคาสินค้าเกษตรโลกให้อยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง แต่สำหรับ “ข้าว” ซึ่งเป็นสินค้าเกษตรหลักของไทย โอกาสที่จะเห็นราคาพุ่งแรงเหมือนปี 2023 (ช่วงที่อินเดียจำกัดการส่งออก) มีค่อนข้างจำกัด เนื่องจากปัจจุบันปริมาณข้าวสำรองของอินเดียและผู้ส่งออกหลักอื่น ๆ กลับมาอยู่ในระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์

จากการประเมินเบื้องต้นของ KKP Research หากภัยแล้งรุนแรงเทียบเคียงปี 2014–2016 ที่ผลผลิตหดตัว 19% ขณะที่ราคาสินค้าเกษตรปรับขึ้นได้เพียง 0–4% จะฉุดให้รายได้ภาคเกษตรหดตัวสูงถึง 15–20% ในปี 2027 แต่หากผลผลิตหดตัวราว 5% ตามค่าเฉลี่ยช่วงปี 2005–2025 รายได้ภาคเกษตรจะหดตัวราว 1–5%

ข้อเสนอเชิงนโยบายรับมือภัยแล้ง

KKP Research เสนอแนวทางรับมือเชิงนโยบายในระยะสั้น 3 ประการ ได้แก่

1. บริหารจัดการน้ำอย่างเข้มงวดและสื่อสารล่วงหน้า: แจ้งเกษตรกรตั้งแต่เนิ่นๆ เรื่องการงดทำนาปรังรอบสองและการกันน้ำสำรองรับช่วงฝนทิ้งช่วง ควบคู่กับมาตรการชดเชยที่สมเหตุสมผล

2. ปรับเปลี่ยนชนิดพืช: ส่งเสริมการปลูกพืชใช้น้ำน้อยและพันธุ์อายุสั้นในพื้นที่เสี่ยง

3. เปลี่ยนมาตรการช่วยเหลือให้ตรงเป้า: เน้นช่วยเหลือเกษตรกรที่ผลผลิตเสียหายจริง เช่น การขยายระบบประกันภัยพืชผล แทนมาตรการพยุงราคาแบบหว่านแหที่มีต้นทุนสูงและได้ผลน้อยในภาวะที่ราคาสินค้าเกษตรอยู่ในระดับสูงอยู่แล้ว

ส่วนในระยะยาว ภาครัฐควรเร่งลงทุนขยายระบบชลประทาน โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ควบคู่กับการยกระดับผลิตภาพและผลผลิตต่อไร่ เพื่อสร้างเสถียรภาพด้านรายได้ให้เกษตรกรและเสริมความมั่นคงทางอาหารของไทยรับมือสภาพภูมิอากาศที่แปรปรวนในอนาคต

อ่านบทความฉบับเต็มได้ที่ https://media.kkpfg.com/document/2026/Nov/KKP%20Research_Prolonged%20El%20Nino%20risk.pdf

 

เกี่ยวกับกลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร

กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร เกิดขึ้นจากการร่วมกิจการระหว่างธุรกิจธนาคารพาณิชย์ที่ดำเนินการโดย ธนาคารเกียรตินาคินภัทร จำกัด (มหาชน) และธุรกิจตลาดทุนที่ดำเนินการโดยบริษัทหลักทรัพย์ เกียรตินาคินภัทร จำกัด (มหาชน) บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน เกียรตินาคินภัทร จำกัด และบริษัทหลักทรัพย์ เคเคพี ไดม์ จำกัด โดยกลุ่มธุรกิจฯ มุ่งนำทรัพยากรสู่ลูกค้าอย่างถูกต้อง เหมาะสม และเปี่ยมประสิทธิภาพด้วยบริการที่เหนือความคาดหมาย

ธุรกิจธนาคารพาณิชย์ของกลุ่มธุรกิจฯ ครอบคลุมสินเชื่อบรรษัท สินเชื่อธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ สินเชื่อธุรกิจเอสเอ็มอี และสินเชื่อรายย่อย เช่นสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์ สินเชื่อเพื่อที่อยู่อาศัย และสินเชื่อส่วนบุคคล ส่วนธุรกิจด้านตลาดทุนของกลุ่มธุรกิจฯ ครอบคลุมธุรกิจวานิชธนกิจ (Investment Banking) ธุรกิจนายหน้าค้าหลักทรัพย์สำหรับผู้ลงทุนสถาบัน ธุรกิจที่ปรึกษาการลงทุนส่วนบุคคล (Wealth Management) ธุรกิจการลงทุน (Direct Investment) ตลอดจนธุรกิจจัดการกองทุน ติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.kkpfg.com